HOME -> Stres
dobry stres eustres
Pojęcie dobry stres lub eustres definiowane jako stan pełnego zadowolenia bez dystresu (cierpienia) generującego frustrację, udaremnienie i zachowania agresywne. Są 4 pojęcia stresu, które wyodrębnił według dwóch kryteriów: ilościowych i jakościowych. Kryterium ilościowemu odpowiada wartość stymulacyjna stresorów. Kontinuum deprywacja - przeciążenie stymulacyjne najlepiej charakteryzuje ten aspekt stresu. Kryterium jakościowemu odpowiada wartość moralna stresorów. Stresory niosące cierpienie i dezintegrację psychiczną charakteryzowane są pojęciem zły stres i dystres), zaś stresory motywujące człowieka do wysiłku i osiągnięć życiowych - pojęciami dobry stres s lub eustres. Tak więc stres jest nieuchronny i niekoniecznie szkodliwy. Fizjologiczne mechanizmy stresu współcześnie można opisać nie tylko na podstawie systemu hormonalnego (oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa), lecz. także opierając się na systemie neuronalnym. Humoralno-neuronalny mechanizm stresu za Werką: w wywołaniu typowych reakcji stresowych zaangażowane są systemy humoralne i neuronowe. Uwalniany z jądra przykomorowego podwzgórza hormon kortykotropowy (CRH) jest przesyłany układem krwionośnym do przedniego płata przysadki mózgowej, gdzie wpływa na syntezę propriomelanokortyny (POMC), prohormonu przysadkowego hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), będącego z kolei prekursorem beta-endorfiny, peptydu odgrywającego istotną rolę w regulacji odczuć bólowych. Jak wiadomo ACTH stymuluje syntezę i uwalnianie z kory nadnerczy glikokortykosteroidów, hamujących wydzielanie zarówno podwzgórzowego hormonu tropowego, jak i ACTH. Dzięki takiemu sprzężeniu zwrotnemu aktywność wydzielnicza podwzgórza i przysadki mózgowej jest regulowana w sposób permanentny. Hormony tropowe w niewielkich stężeniach utrzymują działanie przysadki mózgowej na poziomie spoczynkowym. Większość bodźców stresowych podnosi poziom aktywności wszystkich gruczołów w osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, co Selye uważał za główną przyczynę reakcji stresowych. Współczesna neurofizjologia i endokrynologia podkreślają, że różne funkcje organizmu w stanie stresu są regulowane zarówno przez układ wewnątrzwydzielniczy, jak i przez układ neuronowy. Bodźce stresowe poprzez podwzgórze i nerwowy układ wegetatywny pobudzają komórki rdzenia nadnerczy do wydzielania adrenaliny, noradrenaliny i katecholamin. Te ostatnie wpływają na zazwojowe neurony współczulne znajdujące się w unerwionych tkankach i zwiększając wydzielanie ACTH oddziałują na wydzielanie glikokortykoidów. Tak więc reakcje stresowe organizmu są skorelowane z systemem humoralnym, którego adresatem jest ostatecznie kora nadnerczy, lub z systemem mieszanym nerwowo-hormonalnym, którego ostatnim ogniwem jest rdzeń nadnercza. Nie można pominąć również roli ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza wtedy, gdy bodźce stresowe mają sens psychologiczny (treściowy). O znaczeniu reakcji stresowej dla organizmu decydują ośrodki mózgowe usytuowane w korze mózgowej, wzgórzu i układzie limbicznym (podwzgórzu). Adaptacja do stresu wiąże się ze wzrostem przemian katabolicznych i procesów transportu wewnątrzustrojowego, reakcjami przeciwzapalnymi, zmianami naczyniowymi, a także pobudzeniem napięcia mięśniowego i pobudzeniem nerwowym. Powołując się na Ogólny syndrom adaptacji Sely\'ego, należy dodać, że jego trzecia faza ogólnego wyczerpania, wiąże się z patologicznymi zmianami w tkankach (np. owrzodzeniem różnych narządów, obniżeniem progu odporności organizmu, miażdżycą, nadciśnieniem tętniczym, reumatycznym zapaleniem stawów, łysieniem plackowatym itp.), a niekiedy także ze śmiercią. Podatność na stres zarówno w fazie a