HOME -> Stres
Koncepcja zachowania zasobów S. Hobfola
ludzie nastawieni są przede wszystkim na zachowanie, ochronę i permanentne odtwarzanie zasobów swojej energii. Stresem jest możliwość utraty swoich sił lub jej rzeczywista utrata. Wg tego modelu „stresem psychologicznym jest reakcja na otoczenie, w którym występuje: a) groźba czystej utraty sił, b) rzeczywista ich utrata lub, c) brak sił spowodowany wyeksploatowaniem. Przy czym stres wywołuje zarówno powstanie realnej lub antycypowanej straty, jak również sam fakt braku (rzeczywistego lub spostrzeżonego) przyrostu sił. Tak więc zasoby sił w modelu są kategorią wyjaśniającą istotę stresu psychologicznego. Obejmują takie ich atrybuty, jak: przedmioty, cechy osobowe, warunki lub siły cenione przez jednostkę czy też pomagające w osiąganiu owych przedmiotów, cech, warunków lub zdobywaniu tych sił (np. fizyczne warunki środowiska, poczucie własnej wartości, pozycja społeczna, stan ekonomiczny, itp.). Ludzie starają się pomnażać swoje zasoby lub przynajmniej ograniczać ich utratę. W modelu stresu Hobfolla wyróżnia się 4 rodzaje zasobów, których posiadanie wiąże się ze stanem zadowolenia, zaś brak lub ich ograniczenie prowadzą do stresu: (1) Zasoby będące przedmiotami, których posiadanie lub brak określa status społeczno-ekonomiczny człowieka (np. dom, samochód). (2) Zasoby okolicznościowe, których wartość polega na tym, że są cenne i występują rzadko (np. udane małżeństwo, awans zawodowy, otrzymanie spadku, itp.). (3) Zasoby osobowe, charakteryzowane przez odpowiednią strukturę temperamentu, osobowości i sprzyjające tzw. odporności na stres. (4) Zasoby energetyczne, będące pochodną nie tylko własnej energii, ale i wiedzy, pieniędzy, czasu, które można wykorzystać w pomnażaniu innych zasobów. Zwraca uwagę na różnice interindywidualne, przejawiające się w efektywności wykorzystywania swoich zasobów. Ludzie nie są obdarzeni zasobami po równo, tak z przyczyn biologicznych, jak i społeczno-ekonomicznych. Stąd też różnice w radzeniu sobie ze stresem dnia codziennego. Jedną ze strategii radzenia sobie ze stresem jest ponowne zinterpretowanie zagrożenia jako wyzwania oraz koncentracja na tym, co w danej sytuacji można zyskać (np. nowe, cenne doświadczenie życiowe, mimo chwilowej przykrości), a nie na tym, co się traci. Ludzie korzystają często z mechanizmów obronnych osobowości (np. racjonalizacja, ekspiacja, substytucja, itp.