HOME -> Stres
Teoria napięcia emocjonalnego I. L. Janisa
Stres psychologiczny „taką zmianę w otoczeniu, która u przeciętnej osoby wywołuje wysoki stopień napięcia emocjonalnego, które przeszkadza w normalnym sposobie reagowania. Powyższa definicja stresu obejmuje 2 aspekty: - sytuację stresową, którą Janis opisuje za pomocą bodźców wywołujących zaburzenia zachowania ; - reakcję stresową, przez co rozumie wszelkie zmiany w zewnętrznym zachowaniu się, w uczuciach, postawach, które zostały wywołane przez sytuację stresową (bodźce). Zdaniem autora, w stresie psychologicznym, wywołanym obiektywnym niebezpieczeństwem, można wyróżnić 3 typowe fazy: (1) Faza zagrożenia, podczas której człowiek dostrzega oznaki niebezpieczeństwa wywołujące strach, lęk. (2) Faza działania niebezpieczeństwa, podczas której czł. spostrzega niebezpieczeństwo, prawdopodobieństwo uniknięcia którego zależy częściowo od działań obronnych własnych lub innych osób. (3) Faza skutków stresu, podczas której czł. spostrzega bardziej lub mniej długotrwałe negatywne skutki. Janis jako jeden z pierwszych użył terminu stres psychologiczny oraz wprowadził wyraźne rozróżnienie na sytuację stresową i reakcję stresową, do którego odwołują się inni twórcy teorii stresu psychologicznego. Podsumowanie charakterystyczne cechy dotychczas przedstawionych teorii stresu psychologicznego można ująć następująco: - stres jest stanem organizmu, - zakłada interakcję organizmu i jego otoczenia, - jest stanem bardziej ekstremalnym niż stany normalne, do których przywykliśmy, - stres wymaga obecności zagrożenia dla organizmu, przeszkody w działaniu, - stres pociąga za sobą skutki zdrowotne, emocjonalne i behawioralne. Poznawcze teorie stresu podkreślają ponadto, że podstawowym mechanizmem psycholocznym, decydującym o subiektywnym wymiarze stresu, jest mechanizm percepcji i oceny poznawczej zjawisk, zdarzeń, sytuacji, noszących znamiona przyszłego stresu..