HOME -> Uczenie się i pamięć.
Definicja rygoru
Mniej więcej w tym czasie, gdy behawioryzm zaczął doświadczać trudności, uwagę psychologii zaczęła przyciągać nowa metoda konstruowania teorii, której podstawę stanowiła symulacja komputerowa. Podejście zostało zapoczątkowane przez Allena Newella i Herberta Simona, badaczy pracujących w Carnegie Mellon University. Byli oni także pionierami w dziedzinie sztucznej inteligencji, która dąży do tego, by komputery zachowywały się w sposób inteligentny. Włączyli liczne idee pochodzące z badań nad sztuczną inteligencją do swojej teorii poznania ludzkiego, jak również wprowadzili wiele idei pochodzących z teorii poznania ludzkiego do badań nad sztuczną inteligencją.
Newell i Simon ustanowili nową definicję rygoru, która zmieniła poziom teoretyzowania nawet u tych, którzy nie podzielali ich poglądów. Pokazali, jak można precyzyjnie określić predykcje danej teorii bez odwoływania się do luźnych argumentów werbalnych, które uprzednio charakteryzowały teorie psychologiczne. Wcześniejsze teorie matematyczne były albo logicznie wadliwe, jak teoria Hulla, albo bardzo uproszczone, jak teorie opisane przez Atkinsona, Bowera i Crothersa (1965) we wpływowej pracy na temat matematycznych teorii uczenia się. Newell i Simon pokazali, że symulacja komputerowa może wykorzystać możliwości komputera, aby wyprowadzić predykcje ze złożonych teorii naukowych. Techniki symulacji komputerowej wywarły głęboki wpływ na charakter teoretyzowania w psychologii. Tak jak w każdej innej dyscyplinie naukowej pozwoliły na badanie złożoności, które wcześniej nie mogły być poddawane badaniom. Liczne współczesne teorie
omawiane w tej książce zależą od technik symulacji komputerowej, dotyczy to w równym stopniu teorii warunkowania zwierząt, teorii ludzkiej pamięci, jak i neuronalnych podstaw uczenia się.
Wykorzystywanie komputera przez Newella i Simona było jednak czymś znacznie więcej niż tylko symulacją. Będąc pod wpływem rozwoju badań nad sztuczną inteligencją, opisali poznanie ludzkie prawie tak, jakby był to komputer. Aspekt metafory komputerowej ich teorii jest nadal kontrowersyjny i większości psychologów trudno jest go zaakceptować, gdyż są oni przekonani, że ludzki mózg różni się zdecydowanie od komputera i że teorie zakładające analogię do komputerów mogą prowadzić w niewłaściwym kierunku (np. Rumelhart i McCIelland, 1986).
Wpływ Newella i Simona uwidocznił się w stworzeniu dużej liczby symulacji procesów poznawczych i uczenia się w Carnegie Mellon i na innych uczelniach. Jednak ich najpoważniejszy wkład do psychologii nie dotyczył uczenia się jako takiego, ale rozwiązywania problemów. We wcześniejszych teoriach uczenia się trudność stanowiło określenie związków pomiędzy wiedzą (tym, czego organizm uczy się na podstawie doświadczenia) i zachowaniem. W jaki sposób nabywanie nowej wiedzy wiąże się z zachowaniem? Jak wskazałem, niektórzy behawioryści, na przykład Thorndike i Hull, łączyli oba zagadnienia i twierdzili, że tendencje behawioralne są wyuczone - że nie ma różnicy pomiędzy wiedzą i zachowaniem. Główna krytyka Tolmana była co prawda skierowana przeciwko takiemu stanowisku, ale nie potrafił on sformułować spójnej koncepcji alternatywnej. Newell i Simon pokazali w swojej teorii rozwiązywania problemów, jak wiedza może być oddzielona od zachowania i nadal ujawniać się w postaci zachowania. Po drodze wykazali, że rygorystyczne i precyzyjne teorie uczenia się mogą dopuszczać konstrukty umysłowe. Bardziej niż cokolwiek innego ten dowód zniósł zakazy wobec mentalizmu, wprowadzone przez Watsona pięćdziesiąt lat wcześniej. Obalając je, Newell i Simon ustanowili podstawę dla rewolucji poznawczej, która zmieniła całą psychologię, w tym teorię uczenia się.
Centralnym elementem pracy Newella i Simona był Uniwersalny Rozwiązywacz Problemów (General Problem Solver - GPS) (Newell i Simon, 19