HOME -> Uczenie się i pamięć.
Edward C. Tolman (1886-1959)
Takie teorie uczenia się, jak Hulla czy Thorndike\'a, miały swoich krytyków. Najbardziej wpływowym krytykiem był swego czasu Edward C. Tolman. Pochodził z obozu behawiorystów, a zatem przemawiał językiem zrozumiałym dla pozostałych oraz prowadził badania, na które mogli się oni powoływać. Jego główne stwierdzenie głosiło, że zachowanie może być najlepiej zrozumiane jako reakcja na jakiś cel. Dwa spośród jego najgłośniejszych eksperymentów polegały na uczeniu się labiryntów przez szczury, co było w tym czasie bardzo popularnym paradygmatem badawczym.Pierwszy eksperyment dotyczył uczenia się utajonego, wymienionego wcześniej w kontekście prawa efektu Thorndike\'a. W podstawowym eksperymencie wykonanym przez Tolmana i Honzika (1930b) trzy grupy szczurów biegały po labiryncie zawierającym 14 punktów wyboru. Szczury wpuszczono w jednym końcu labiryntu i wyjmowano, gdy dochodziły do drugiego. Wszystkie szczury przebiegały przez labirynt raz dziennie przez 17 dni. Dla jednej grupy zawsze na końcu labiryntu umieszczano pokarm. Druga grupa nigdy nie znajdowała pokarmu na końcu labiryntu. Trzeciej grupie zaczęto podawać pokarm jedenastego dnia.Rysunek 1.7 pokazuje osiągnięcia szczurów mierzone liczbą błędnych wyborów dokonanych przed dojściem do końca labiryntu. W grupie, której zaczęto podawać pokarm jedenastego dnia, osiągnięcia bardzo wzrosły dwunastego dnia i były nawet nieco wyższe od osiągnięć grupy, która była wzmacniana cały czas. Według Tolmana nie wzmacniane szczury uczyły się cały czas. Jednak ich uczenie się miało charakter utajony; jedynie gdy został wprowadzony cel, uczenie się ujawniło się w wykonaniu. Tak więc zdaniem Tolmana wzmocnienie nie było konieczne dla uczenia się, ale było konieczne dla wykonania.