HOME -> Uczenie się i pamięć.
Kojarzenie przy odtwarzaniu
Rym przy odtwarzaniuSkojarzenie Rym Warunki kodowaniaInterakcja pomiędzy warunkami kodowania i warunkami odtwarzania (Morris i in., 19~~)było semantyczne, rym zaś był lepszą wskazówką, gdy przetwarzanie przy kodowaniu było fonetyczne. Ponieważ wskazówki z etapu zapamiętywania były zmieniane na etapie odtwarzania, uzyskanych wyników nie można wyjaśnić jako skutku nakładania się wskazówek. Elementem kluczowym jest tu przetwarzanie wywołane przez te wskazówki. Przetwarzanie dostosowane do transferu zostało omówione bardziej szczegółowo w części poświęconej pamięci implicite.Pamięć jest lepsza, gdy wskazówki występujące w trakcie pomiaru są przetwarzane w taki sam sposób, w jaki material byl przetwarzany w chwili zapamiętywania.Pamięć rekonstruktywna i inferencyjnaJednym z często badanych rodzajów przetwarzania semantycznego jest przetwarzanie inferencyjne czy rekonstruktywne w trakcie odtwarzania. Ludzie często nie są w stanie wydobyć danych, których nauczyli się, ale mogą odnaleźć inne informacje, pozwalające im zrekonstruować czy dokonać inferencji, zapomnianą informację. Duża liczba przypominania w codziennym życiu zależy od pamięci rekonstruktywnej. Na przykład jeżeli jakiś czas temu widziałeś trylogię Gwiezdne wojny, postaraj się odtworzyć akcję. Szybko stwierdzisz, że nie możesz przypomnieć sobie licznych wydarzeń i zaczniesz wnioskować, co mogło się wydarzyć. Okaże się także, iż nie jesteś pewien, czy rzeczywiście przypominasz sobie jakieś zdarzenia, czy też tylko o nich wnioskujesz. Podobne procesy inferencyjne można stwierdzić w przypadku odpowiadania na bardziej bezpośrednie pytania. Postaraj się udzielić odpowiedzi na pytanie Czy księżniczka Lea była spokrewniona z DarthVaderem? Możesz nie pamiętać, czy to pokrewieństwo było gdziekolwiek wskazane wprost, ale może przypomnisz sobie, że Lucke Skywalker był bratem Księżniczki Lei i synem Darth Vadera. Połączenie tych dwóch faktów pozwala na wyciągnięcie wniosku, że Księżniczka Lea i Darth Vader byli spokrewnieni. Albo zastanów się nad pytaniem Czy Darth Vader był zły? Ponownie możesz nie pamiętać, czy ta cecha była kiedykolwiek podana wprost w filmie, ale możesz przypomnieć sobie różne zdarzenia, które pozwolą ci odpowiedzieć twierdząco na to pytanie. Tak więc ludzie mogą wykorzystywać to, co przypominają sobie, do wyciągania wniosków o tym, co musi być prawdą. Ta zdolność do inferencyjnego rozszerzania naszej wiedzy stanowi ważny dodatkowy atrybut naszego systemu pamięci.Brytyjski psycholog F.C. Bartlett napisał w 1932 roku ważną pracę na temat pamięci i jest sławny z tego powodu, iż silnie podkreślał rekonstruktywny charakter ludzkiej pamięci. Neisser, psycholog amerykański, w latach sześćdziesiątych ponownie zwrócił uwagę na ten aspekt ludzkiej pamięci. Opisał on proces rekonstruowania wspomnienia na podstawie tego, co może być wydobyte, jako podobny do działań paleontologa, który odtwarza dinozaura na podstawie odłamków kości:Ślady nie są po prostu ożywiane czy reaktywowane w czasie odtwarzania; przechowywane fragmenty są wykorzystywane jako informacje do podtrzymania nowej konstrukcji. Jest to tak, jakby fragmenty kości używane przez paleontologa w ogóle nie pojawiały się w budowanym przez niego modelu - tak jak to ma rzeczywiście miejsce, jeśli model ma przedstawiać całego, łącznie z ciałem i skórą, dinozaura. Kości mogą być postrzegane jako pozostałości struktury, która tworzyła i podtrzymywała pierwotnego dinozaura, a zatem jako źródło informacji na temat tego, jak go zrekonstruować. (Neisser, 1967, s. 285 - 286)Podstawowa myśl jest tu następująca: ludzie wydobywają z pamięci to, co mogą, i następnie próbują wywnioskować, jakie musiały być doświadczenia, które były początkiem tych fragmentów pamięciowych. Pamięć rekonstruktywna jest pojęciem używanym na określenie procesó