HOME -> Uczenie się i pamięć.
Osiągnięcia w zadaniach polegających na podejmowaniu decyzji
Osiągnięcia w zadaniach polegających na podejmowaniu decyzji percepcyjnych i rozpoznawaniu przedmiotów jako funkcja typu przetwarzania w trakcie zapamiętywania (Schacter i in., 1991) o podejmowanie decyzji pojęciowej - do jakiej kategorii najlepiej pasuje dany przedmiot: meble, przedmiot gospodarstwa domowego czy rodzaj budynku. Tak więc Schacter i inni manipulowali głębokością przetwarzania materiału: ocena percepcyjna stanowiła płytki poziom przetwarzania, a ocena pojęciowa - głęboki. W sprawdzianie badanym prezentowano zapamiętywane uprzednio figury oraz figury, których wcześniej nie widzieli, i proszono o podejmowanie jednej z dwóch decyzji na ich temat: 1. Decyzja percepcyjna. Przedmiot pojawiał się tylko na 100 milisekund i badany musiał określić, czy jest to przedmiot możliwy, czy nie. Jest to ukryty test pamięciowy, w którym eksperymentatora interesuje, do jakiego stopnia lepiej badani oceniają zapamiętywane wcześnie przedmioty w stosunku do nie zapamiętywanych. 2. Rozpoznawanie przedmiotu. Badanym prezentowano bez ograniczeń czasowych przedmioty i musieli oni zdecydować, czy są to przedmioty oglądane wcześniej. Jest to jawny test pamięciowy. Uzyskane wyniki zostały przedstawione na rysunku 8.16. Tak jak w innych jawnych testach pamięciowych stwierdzono korzystne efekty przetwarzania pojęciowego czy semantycznego. Natomiast nie stwierdzono istotnych efektów w ukrytym teście pamięciowym. Tak badania Jacoby\'ego, jak i Schactera i innych zawierają interakcję pomiędzy sposobem przetwarzania w czasie uczenia się i rodzajem sprawdzianu. Przetwarzanie elaboratywne prowadzi do wyższych osiągnięć w testach wymagających świadomego rozpoznawania materiału. Tego rodzaju przetwarzanie nie przynosi jednak korzystnych efektów, gdy są one mierzone ukrytymi testami pamięciowymi. Roediger i Blaxton (1987) interpretują tego rodzaju wyniki w terminach przetwarzania dostosowanego do transferu według koncepcji Bransforda, którą zaprezentowałem we wcześniejszych partiach niniejszego rozdziału. Badacze ci wskazują, że testy pamięci ukrytej, takie jak uzupełnianie rdzenia, identyfikacja słów czy rozpoznawanie przedmiotów, wymagają procesów percepcyjnych, natomiast takie zadania, jak jawne odtwarzanie i testy rozpoznawania, są z natury bardziej pojęciowe. Wynika stąd, że tylko w przypadku jawnych testów pamięciowych można oczekiwać ułatwienia spowodowanego przez przetwarzanie pojęciowe na etapie uczenia się. Badacze ci stawiają tezę, że osiąga się wysokie wyniki, gdy rodzaj testu pasuje do rodzaju przetwarzania na etapie uczenia się. Przetwarzanie elaboratywne jest korzystne dla pamięci explicite, ale nie przynosi podwyższenia efektów w pamięci implicite.