W sytuacji swobodnego odtwarzania liczni badani podejmują specjalne działania, aby pomóc sobie w zapamiętaniu słów, na przykład tworzą specjalne powiązania pomiędzy słowami. Pewna badana (J.R. Andersom 1972), przy drugim uczeniu się listy słów, wymyśliła historyjkę, aby powiązać te słowa (liczba podana obok każdego słowa wskazuje, gdzie występowało ono na liście 40 słów; słowa podane wielkimi literami są tymi, które badana miała zapamiętać): 1. garnizon - GARNIZON, PORUCZNIK, DYGNITARZ. 3. sęp - SĘP... ptak, był OBECNY ptak... SĘP, ptak... GARNIZON. 13. porucznik - PORUCZNIK jest w GARNIZONIE... i jest atakowany przez SĘPA, który wleciał przez okno. 21. skorpion - SKORPION, zapamiętać SĘPA ze SKORPIONEM, GARNIZON jest pełen dziwnych zwierząt. 28. najemnik - PORUCZNIK był NAJEMNIKIEM, w porządku. PORUCZNIK...po-rucz-nik... jest NAJEMNIKIEM z BOKOBRODAML.. NISZCZYCIEL... OFICER... który jest w garnizonie... i jest atakowany przez SĘPY i SKORPIONY... i ... W miarę wypowiadania każdego ze słów napisanych wielkimi literami badana zapisywała je jako element odtworzenia. Badani często używają skojarzeń pomiędzy słowami, aby uniknąć sytuacji, w której jedyną wskazówką dla odtwarzania jest kontekst listy. Gdy wydobędą jedno słowo, mogą zastosować je jako wskazówkę dla odtwarzania powiązanych słów, tych z kolei jako wskazówki dla odtwarzania następnych powiązanych słów i tak dalej. Wiele elementów zachowania badanych w eksperymencie obejmującym swobodne odtwarzanie może być rozumiane w terminach prób zdobycia dodatkowych wskazówek dla odtwarzania. Badana, której wypowiedzi zamieszczono powyżej, spontanicznie stosowała strategię układania historyjki, aby pomóc sobie w wydobywaniu słów. Bower i Clark (1969) przeprowadzili eksperyment, który dotyczył bezpośrednio wpływu układania historyjek na pamiętanie list słów. Powiedzieli badanym, aby zapamiętali listy 10 nie powiązanych słów, układając historyjki zawierające te słowa. Jeden z badanych ułożył następującą historyjkę: DRWAL WYSKOCZYŁ z lasu, PRZEŚLIZGNĄŁ się wokół PŁOTU obok KOLONII KACZEK. Potknął się na MEBLACH, rozdarł swoje POŃCZOCHY, gdy spieszył się do PODUSZKI, na której leżała jego KOCHANKA. Grupa kontrolna przez taki sam czas po prostu uczyła się tych słów. Badani z obu grup uczyli się 12 list po 10 słów. Pod koniec eksperymentu zostali poproszeni o odtworzenie wszystkich 120 słów. Grupa eksperymentalna odtworzyła 94 procent słów, kontrolna natomiast tylko 14 procent. Ta bardzo wysoka różnica stanowi dowód znaczenia strategii wydobywania jako wskazówek pamięciowych w swobodnym odtwarzaniu. Układanie historyjek to tylko jeden z licznych sposobów, w jakie można usprawnić pamięć w eksperymencie polegającym na swobodnym odtwarza